Na si soluciya te iranen zorea e Romen, Ashkaliye thay Egipqayna kotar i Shvaycaria thay yavera barvale Evropake rashte vash o sebepi e na pherde kondiciyengo olenge iranipesko sine rekomandipe kova sine sheruno iklado pe beshipe kova adikerdilo ano ofisya e Kosovake Guvernipeske.

Pe beshipe adikerdo  pe data 09.02.2009 ano Premiereski sala vash khedipen kote ano trin sesiye diskutisalo vash o iranipesko procesi, enklave thay implementipe e strategiako intergripe e  RAE komnunitetynengo ani Kosova (2009-2015).

Mashkaro  sa , sine ini nesave rekomandipya kola sinelen phanglo e dokumenteya odova Strategiya vash Integripe e RAE ani Kosova (2009-2015),  kova aprovisalo kotar o Kosovako parlemento pe data 24 Decembro 2008 bersh. Vakerdilo  kay o Kosovako guvernipe si phutardo vash e buti e inplementipesko e dokumentesko RAE strategiya thay  sasavi buti olencar ano sakova aspekti, konsultaciya bilaritaruno khedipe  e yavere thanecar si musayutno. Ini o jene kotar o EULEX si gatisarne vash ashutiripe direkno pe akava problemi deipea sugestiye kay e Kosoavako Guverrnipe kolako si ini o dokumento musay si ano keripe e akcionalune planyengo te dikhlarol thay ulavel bujeti vash inplemetipe e stretejiako kolenge siguripea si te pashargyon ini o mashkarthemutne organizacie.

“O sah periodikuno Integripe e Komunitetyengo RAE si sfida thay moraluno prioriteti thay moraluno obligipe e Kosovaka Republikako, kote amari Konstituciya garantila avansipe thay inplementipe e manushikane hakayengo, numa akate manglape obyektive thay shukar mangipe e instituciyengo thay yekh dinyiteto kay beraber te resa amaro resipe. Me phakyava akana kay akava ofisi talo sherunoministro kote si tumaro reprezententi sasavipea beraber si te ovelola sukseso, sine nesave citatya kotar o ministri Ram Muya.

Pe lugipe pere vakeripesko e ministri Muya lepargya kay e Kosova sar yekh demokrativuno than thay tromalo sila ani piri lejislativa e del dumo vash e iranipesko diklardi ani strategia vash Repartiacia e irande jenengo kova si ini yekh viza e proceseko vash evropyuno integripe kote simen numay mangipe ashutiripe kotar o barvale rashte vash akava procesi.

Baro kontributi pe akava khedipe dende ini o Roma kotar o dispora, kote mashkaro sa dende kritike kay na  lele aktivuno kotor,  kana hramisali e Strategiya. Phanglo e iranipea vakerde kay e Kosova na si gatisarni vash te iranel pale pere dizutnen thay aktivuno te phanelolen ano bereberuno jivdipe e yavere komunitetncar. “E Germania 17 bersh adikegya amere manushen saren invalidya na mangla de delolen buti akana mangela te iranelolen kote shay ovla avutni katastrofa vash o RAE komunitetya.

“Odoleske savorenge tumenge kola siyen akate ma keren amen sar ping-pong topka, qhiven yekh ver tumari morti ani morti akale miletesko phakyava kay yaverinen  tumaro godinipe,” pengya o sheruno e NVO Ternikano Berno kotar e Franca , o rayo Music.

Ini o Kosovake  jene kotar o civilyuno sektori kotar o RAE komunitetya, sikavde nesave konkretune misalencar kay na si kondiciye vash iranipe sar ani Gilana, ano Enklave thay yavera diza e Kosovake, potenciripeya kay numay e siguripaska situacia koya si shukar akana, yavera odola vash I ekonomia, sastipe,  politikuno reprezenti, edukaciya tay yavera si thavda kola na dena prespektiva e ternenge vash olengo integripe ano Kosovako malipe. Ini adive masiviteteya o terne iklona avri e Kosovatar, may buderi kay na siton pe buti ano publikuni Kosovake instituciya thay vash o suro e privatizmesko.

O duyto mashkarthemutne truyale masake beshipa pali integraciya e Kosovake Romengi, Askaliyenegi thay Egipqanengi, organizimi kotar o Projekti palo Etnikune Relacije (PER) ani ko-operaciya e OSCE/ODHIR/CPRSI, adikerdilo pe data 09. 02 .2009 bersh ano lokalya  Premiereske obyekteske, kote lele kotor e jene kotar e raipno sektiori kotar i Kosova, odola internacionalune kotar e Kosova thay avriyal, sar ini o jene kotar o civilyuno sektori kotar RAE komunitetya  odola  kotar o than thay Diaspora.

O trinto truyalin masa phanglo akale temencar sar phengya o rayo Andrzej Mirga sheruno ano ODIHR si te adikergyol ano Beogrado.

Autor: Nexhip Menekshe