Prizren, 01.09.2008 – Telashya truyal o edukipe, politikuno reprezentipe, vastipe e qhibyako, informipe thay decentralizipe sine dukha kola qhalavna o sa trin minoritarune komunitetya odola e RAE, boshnyakyune thay tyrkyune komunitetesko. Akala puqipya sine leparde ani yekh truyali masa organizimi ano Centro vash Integripe e minoritarune komunitetya e temake resipeya prekal koya identifikisale o problemya e minortiarune komunitetya kola jivdinena ani Prizrenoski diz.

Pe buhlipe e diskutipyengo iklola ano dudi ini ulavipya thay bare na dakordipya mashkar o politikune reprezentya odola e boshyakyune thay goranyune komuniteti, kola kerde bange yekhe yavere vash na respektipe thay na reprezentipe o populaciyake interesya.

Akale suroa adresisale ini o yaer yaver kritike ani direktiva e decesivune instituciyenge ano lokaluno thay centraluno niveli vash o inplementipe e krisengo thay respektipe e minoritarue yurisipyengo.

O turkyuno komuniteti sinele may bare kritike ano aqhipe pale e inplementipesko e krisesko vash vastipe e qhibyengo kola si sar baza e komunitetyuno hakyengo. Okotar e deputatka Vezira Embrush, koya reprezentinla o goranyuno komuniteti leparla kay o savore komuinitetya si diskriminime kana si o lafi vash leipe pe buti ano malipyune instituciye. Oy pe lugipe vakerla kay ini o procesi decentralizmesko aqhola pale.

Yuristi, Bayram Latifi, phenla kay o RAE komuniteti si ji akana ani may phari poziciya, vash o sebepi kay ji akana na sila skola pe piri qhib, numay vash sa akava amen manglape te kera bange o instituciye e Kosovaka Republikake thay yekhe beraberune angashipeya manglape te kergyol buti ano vazdipe e standardyengo vash vastipe e hakosko, kote ini rodingya yekh mekanizmi kova shay pe avipe te monitorinel vay te dikhlarel inplementipe e Ahtsisaresko planesko.

O romano deputeti haji Zulfi Merja kergya kharipe savore komunitetyenge kay te ovelolen integryune phanglipe ano raporti e Kosovake instituciyencar. “Tumen o turkya thay o boshnyakya situmen sakola hakya, na perla tumara godyate te phenen kay amen o roman na simen ni elementaruno skoluipe pe amari qhib, na simen politikuno reprezentipe ano lokaluno niveli, akuzipeya e goranyune komunitetya kay lela ashutiripya thay sile bare ledeipya e srbiyaka rashtra thay odoya e bulgariaki thay makedoniaki.

Ani yaver rig o romano shurnalisti Kuytim Paqaku, leparla kay amare qhavore kana khuvna ani angluni klasa agorinena ano vast e may nane shukarne siklarneske, o may shukarne siklarne lena o doktoryenge thay barvalenege qhavore ano phere klase. Manglape e Kancelariya vash o Minoritetya te kerel monitroripe ano skole soske o roma ano klase beshna ano agorune beshavne.

O Osman Osmani, reprezenti e romana organizaciako “Iniciativa 6”, kova phanglipe pe diskusiya lepargya kay pandar si arakhle o stereotipya pe amaro komuniteti kotar o yavera thay sasavipea manglepe te kera buti vash olako eleminipe.

Ini e strategiya vash itegripe e RAE komuniteteski, inicirimi kotar o ofisi e Kosovake sherune ministresko sar e bershestare 2006 na sila shukarno evolviripe. Te na bistrav te leparava kay o strati e inplementiepsko e RAE strategiyako si (2007 – 20017), thay akana siyem ano 2008 bersh, a o bukya aqhile pale umlaviye e edukipeski komoneta koya startingya e bukyaha, lepragya yekh e problemyendar pe debata o Bayram Galushi reprezenti e NRO “Durmish Aslano”.

Yaver o koordinatori e centrosko Refik Kasi, sikavgya vash o resipe akala tryala masaako koya sine identifikipe e may prioritartune problemyengi kola silen o komunitetya, ani forma kay pe avipe te kreirina proyektya thay mekanizmya kay te ashutirinen vash alosaripe akale problemyengo.

Nexhip Menekshe